Bajkowe zabawy – jak tworzyć opowieści z dzieckiem
Wielu z nas pamięta magiczne chwile spędzone na czytaniu bajek w dzieciństwie, kiedy to wyobraźnia nie miała granic, a każde słowo mogło przenieść nas do niezwykłych krain pełnych przygód. dziś, gdy wiele z tych wspomnień powraca w roli rodzica, mamy niepowtarzalną okazję nie tylko stać się narratorem, ale także współtwórcą baśniowych światów. W artykule „bajkowe zabawy – jak tworzyć opowieści z dzieckiem” przyjrzymy się różnych sposobom na angażowanie najmłodszych w proces twórczy, pokazując jak wspólne opowiadanie historii może stać się nie tylko wspaniałą zabawą, ale także cennym narzędziem rozwijającym wyobraźnię, umiejętności językowe oraz więź między rodzicem a dzieckiem. Oferując proste techniki, inspiracje oraz praktyczne porady, zachęcimy do odkrywania magii opowieści, która kryje się w każdym z nas. przygotujcie się na zabawę w pisarza i wspólne odkrywanie nieprzebranych zasobów fantazji!
Bajkowe zabawy jako klucz do wyobraźni dziecka
Bajkowe zabawy stanowią niezwykle ważny element w rozwoju wyobraźni dziecka. Poprzez tworzenie opowieści, maluchy uczą się nie tylko myślenia kreatywnego, ale również empatii oraz rozumienia emocji. Wspólne tworzenie historii z rodzicem czy opiekunem to doświadczenie,które rozwija umiejętności językowe oraz społeczno-emocjonalne.
Podczas zabawy w opowiadanie bajek, istnieje wiele metod, które można wykorzystać, aby pobudzić wyobraźnię. Oto kilka z nich:
- Tworzenie własnych postaci - Dzieci mogą stworzyć bohaterów, nadając im imiona, cechy charakterystyczne, a nawet wymyślając ich ulubione potrawy czy kolory. To rozwija ich zdolności narracyjne.
- Kreowanie świata – Zachęć dziecko do opisania miejsca akcji. Czy to będzie fantastuczna kraina,głęboka dżungla,a może magiczny zamek? Pozwól,by dziecko miało pełną dowolność w wyobrażeniu sobie otoczenia.
- interaktywne opowieści – Wprowadzaj do historii pytania,na które dziecko może odpowiadać,czy też decyzje,które bohater musi podjąć.tego typu zabawa rozwija krytyczne myślenie i umiejętność rozwiązywania problemów.
Warto również zauważyć, że bajkowe zabawy mogą przybierać różne formy. Oto kilka propozycji, które można zastosować:
| Forma zabawy | Opis |
|---|---|
| Rysowanie postaci | dziecko rysuje swoich bohaterów, co pomaga mu lepiej je zrozumieć. |
| Teatrzyk | Odtwarzanie scenek z bajek,co rozwija umiejętności aktorskie i pewność siebie. |
| Muzykalne wersje | Tworzenie piosenek związanych z historią, co pobudza zaangażowanie i radość z tworzenia. |
Takie interakcje stają się nie tylko zabawą, ale i sposobem na budowanie więzi między dzieckiem a rodzicem. Wspólne opowiadanie bajek pozwala na lepsze poznanie się oraz wymianę myśli i odczuć, co jest nieocenione w rozwoju emocjonalnym dziecka.
Tworzenie opowieści z dzieckiem to także doskonała okazja do nauki. W trakcie zabawy można wprowadzać różne słowa, zwroty czy nawet pojęcia, które będą mogły być przydatne w codziennej komunikacji.Używając bajkowego języka,dzieci uczą się znaczeń oraz kontekstu słów w naturalny sposób.
Warto zainwestować czas w bajkowe zabawy, które nie tylko rozweselają, ale również kształtują wyobraźnię dziecka, ucząc go zarazem wyrażania swoich myśli i emocji. Każda wspólnie stworzona historia to krok w stronę budowania kreatywności,która stanowi fundament wielu aspektów przyszłego życia.
Dlaczego opowieści są ważne dla rozwoju emocjonalnego?
Opowieści od wieków stanowią istotny element ludzkiej kultury.Służą nie tylko do przekazywania wiedzy, ale również odgrywają kluczową rolę w kształtowaniu emocji i relacji. Dzieci, słuchając bajek, uczą się rozumieć różnorodność uczuć, co sprzyja ich rozwojowi emocjonalnemu.
W jaki sposób opowieści wpływają na rozwój emocjonalny dzieci?
- Rozpoznawanie emocji: Dzieci rozwijają umiejętność rozpoznawania i nazywania emocji, co jest kluczowe dla ich późniejszego funkcjonowania społecznego.
- Empatia: Słuchając o przygodach bohaterów,uczą się współczucia i zrozumienia dla innych,co wzmacnia ich empatię.
- Umiejętności komunikacyjne: Opowieści stymulują rozwój języka i umiejętności narracyjnych, co przyczynia się do lepszej interakcji z rówieśnikami.
W świecie bajek dzieci mogą obserwować różne sytuacje życiowe,co pozwala im lepiej zrozumieć skomplikowane relacje międzyludzkie. Przykładowo, opowieść o smoku, który nie potrafi się przyjaźnić, może nauczyć je wartości otwartości i zaufania. Dzięki temu, poprzez zabawne i angażujące narracje, dzieci uczą się radzić sobie w rzeczywistych sytuacjach.
Wartości moralne i nauka przez zabawę
Opowieści często zawierają uniwersalne prawdy i wartości, które pomagają dzieciom zrozumieć, co jest dobre, a co złe. Warto wprowadzać do zajęć bajki, które poruszają tematy takie jak:
- odwaga
- przyjaźń
- uczciwość
- szacunek dla innych
Przygotowując z dzieckiem własne opowieści, można sktytykować różnorodne sytuacje, co przyczynia się do ich emocjonalnego rozwoju. Tworzenie bajek to także doskonały sposób na budowanie więzi między rodzicem a dzieckiem.Co więcej, podczas tych wspólnych chwil dzieci uczą się, że ich zdanie ma wartość, co korzystnie wpływa na ich samoocenę.
Jak wprowadzić dziecko w świat bajek?
Wprowadzenie dziecka w świat bajek to niezwykle kreatywna i radosna przygoda, która rozwija wyobraźnię oraz umiejętności językowe. Można to uczynić na wiele sposobów, a każdy z nich może być dostosowany do wieku i zainteresowań malucha.
Jednym ze sposobów jest wspólne czytanie książek. Wybieraj bajki bogate w ilustracje, aby wzbudzić ciekawość dziecka. Oto kilka polecanych tytułów:
| Tytuł | Autor |
|---|---|
| „Czerwony Kapturek” | bracia Grimm |
| „Księga dżungli” | Rudyard kipling |
| „Bajki dla małych uszu” | Maria Kownacka |
Prowadzenie własnej opowieści to kolejny sposób na wpajanie małym dzieciom miłości do bajek. Możecie wymyślić kreatywne postacie – może to być przygoda smoka, który szuka przyjaciół, lub żółwia, który marzy o wyścigu. Pozwól dziecku uczestniczyć w tworzeniu fabuły, a nawet w rysowaniu postaci!
zabawy ruchowe, takie jak „odgrywanie ról” z ulubionych bajek, również sprzyjają poznawaniu magicznego świata historii. Dzieci uwielbiają wcielać się w postacie i w ten sposób przyswajają treści bajek. Możecie stworzyć małą scenę w domu i użyć kostiumów lub rekwizytów, aby uczynić zabawę jeszcze bardziej ekscytującą.
Ostatnim, ale nie mniej ważnym, elementem jest wprowadzenie do świata muzyki. Poszukaj piosenek, które są związane z bajkami. Śpiewanie ich razem z dzieckiem nie tylko umili czas, ale także wzbogaci jego słownictwo. Wiele dziecięcych utworów ma proste melodie i chwytliwe teksty, które łatwo zapadają w pamięć.
Tworzenie postaci – zachęta do kreatywności
Tworzenie postaci to nie tylko świetna zabawa, ale również doskonały sposób na rozwijanie wyobraźni i kreatywności u dzieci. przy pomocy prostych technik, każdy może stworzyć bohatera, który stanie się ulubieńcem małych opowieści.
Oto kilka kroków, które mogą pomóc w procesie tworzenia postaci:
- Wybór cech – Zastanów się, jakie cechy charakteru ma mieć twoja postać. Czy będzie odważna, zabawna, czy może tajemnicza?
- Wygląd zewnętrzny – Opisz jak postać wygląda. Jakie ma włosy, oczy, ubiór? Dzieci uwielbiają wizualizować swoich bohaterów!
- Geneza postaci – Każda postać ma swoją historię. Skąd pochodzi? Jakie miała przygody? To wzbogaca narrację i angażuje młodych twórców.
- Motywacje i marzenia – Jakie są cele postaci? Co chciałaby osiągnąć? To kluczowy element, który nadaje sens jej działaniom w opowieści.
- Relacje z innymi – Jak Twoja postać odnosi się do innych? Czy ma przyjaciół,wrogów,czy może jest samotnikiem? To wszystko wpływa na dynamikę opowieści.
przykładowa kartka z postacią może wyglądać tak:
| Cechy | Opis |
|---|---|
| Imię | Maja |
| Wygląd | Rude włosy,wesołe oczy,nosi zieloną sukienkę |
| Marzenie | Zostać najlepszą czarodziejką w lesie |
| Przyjaciel | Lisek o imieniu Leo |
tworzenie postaci to świetna okazja,by włączyć dziecko w proces twórczy. Niezależnie od tego, czy rysujecie je razem, czy piszecie ich przygody, kluczowe jest, by każdy krok był zabawny. Pozwólcie dziecku na eksperymentowanie i modyfikowanie pomysłów — niech staje się współautorem!
granice tej kreatywności są tylko w Waszej wyobraźni. Kto wie, może dzięki tej zabawie powstanie niepowtarzalna seria bajek, która przetrwa lata i stanie się niezapomnianą częścią dzieciństwa? Zainspiruj się, twórz i cieszcie się wspólnym czasem na literackich wojażach!
Scenariusze bajek – jak je pisać wspólnie z dzieckiem
Pisanie scenariuszy bajek razem z dzieckiem to wspaniała forma zabawy, która rozwija wyobraźnię i umiejętności narracyjne.Wspólne tworzenie opowieści zapewnia nie tylko radość z twórczości, ale również wzmacnia więzi między rodzicem a dzieckiem. Oto kilka wskazówek, które mogą pomóc w tej kreatywnej działalności:
- Zaczynaj od prostych pomysłów: Zróbcie burzę mózgów na temat, co was interesuje. Jakie są ulubione postacie dziecka? Jakie miejsca chcieliby odwiedzić? To może być magiczny las, kolorowa siedziba dinozaurów albo kraina z marzeń.
- Wykorzystaj znane motywy: Możecie zacząć od klasycznych bajek lub znanych baśni. Zadajcie sobie pytanie, jak mogłaby wyglądać alternatywna wersja ulubionej opowieści. Co by się stało, gdyby Czerwony Kapturek był superbohaterem?
- Zachęcaj do zadawania pytań: pytania stymulują kreatywność. Zachęć dziecko,aby myślało o tym,co będzie dalej. dlaczego w bajkach występuje zły czarodziej? Co się stanie, jeśli główny bohater podejmie dziwną decyzję?
- Twórz postacie: Wspólnie wymyślcie ciekawych bohaterów. Niech dziecko doda różne cechy: Jakie są ich ulubione kolory? Jakie mają moce lub talenty? Stworzenie charakterystycznych postaci nadaje bajce głębię.
- Rysowanie i ilustrowanie: Po napisaniu kilku scenariuszy, zachęć dziecko do ilustrowania wybranych fragmentów. Rysunki mogą wzbogacić waszą historię i sprawić, że stanie się ona bardziej realna.
Aby zorganizować pracę nad bajką,można wykorzystać prostą tabelę,która pomoże uporządkować pomysły:
| Postać | Cecha | Motywacja | Przygoda |
|---|---|---|---|
| Księżniczka Basia | Odważna | Chce uratować królestwo | Walka ze złem |
| Dinozaur Dino | Śmieszny | Chce znaleźć przyjaciela | Wyprawa do góry |
| Czarodziejka Ania | Mądra | Chce nauczyć się nowych zaklęć | Podróż przez czas |
Wspólne pisanie bajek to nie tylko rozwijanie umiejętności opowiadania,ale także doskonała okazja,aby pokazać dziecku znaczenie współpracy i komunikacji. Pamiętajcie, że najważniejsze jest cieszenie się chwilą i dzielenie się marzeniami w bajkowym świecie, który stworzycie razem.
Wykorzystanie codziennych sytuacji jako inspiracji do opowieści
codzienność może być doskonałym źródłem inspiracji do tworzenia opowieści,szczególnie kiedy angażujemy nasze dzieci w ten proces. Wystarczy spojrzeć na proste sytuacje, które nas otaczają, aby w łatwy sposób przekształcić je w rasowe bajki.
Oto kilka pomysłów, które mogą zainspirować Was do twórczości:
- Spacer po parku: Obserwując zmieniające się pory roku, można stworzyć historię o przygodzie małego liścia, który przemierza świat w poszukiwaniu swojego miejsca.
- Zakupy w sklepie: Każdy artykuł na półce może stać się bohaterem – wyobraź sobie, jak jabłko i banan starają się zdobyć szacunek wśród innych owoców!
- Gotowanie w kuchni: Potrawy, które przygotowujecie, mogą być inspiracją do opowieści o magii gotowania, gdzie składniki mają swoje własne charaktery i marzenia.
Podczas wspólnej zabawy, zachęcaj dziecko do dodawania swoich pomysłów. Możecie stworzyć wspólną świetną opowieść, która rozwija się za każdym razem, gdy dodajecie nowe elementy. warto również zrobić burzę mózgów i spisać na kartkach pomysły, które potem można zamienić w prawdziwe bajki.
Aby ułatwić organizację pomysłów, można utworzyć tabelę do zapisywania inspiracji:
| Sytuacja | Pomysł na opowieść |
|---|---|
| Wycieczka do lasu | Przygoda z magicznym drzewem, które spełnia życzenia. |
| Zabawa w piaskownicy | Podróż do krainy z piasku, gdzie wszystko jest możliwe. |
| Dzień w deszczu | Historia małej kropli wody, która odkrywa świat z perspektywy chmur. |
Nie bójcie się być kreatywni i śmiali! Każda codzienna sytuacja ma potencjał, aby stać się piękną opowieścią.Wspólne tworzenie bajek z pewnością zbliży was i doda magii do zwyczajnych chwil życia.
Rola elementów fantastycznych w tworzeniu bajek
Elementy fantastyczne odgrywają kluczową rolę w bajkach, wpływając na wyobraźnię dzieci i pomagając im w zrozumieniu otaczającego świata. wprowadzenie magicznych postaci, niezwykłych miejsc czy niecodziennych zdarzeń sprawia, że opowieści stają się nie tylko ciekawsze, ale także bogatsze pod względem emocjonalnym i moralnym.
W bajkach fantastycznych możemy spotkać:
- Czarodziejów i czarownice – ich obecność często oznacza konflikt między dobrem a złem, ucząc dzieci wartości takich jak odwaga i przyjaźń.
- Mityczne stworzenia – smoki, elfy czy jednorożce pobudzają wyobraźnię i mogą symbolizować różne cechy, wartości lub strachy.
- Magiczne przedmioty – takie jak latające dywany czy zaczarowane pierścienie, które często odgrywają kluczową rolę w fabule i mogą przynieść bohaterom nieoczekiwane zwroty akcji.
Fantastyczne elementy tworzą świat, w którym dzieci mogą marzyć i eksperymentować z rzeczywistością. Dzięki nim mali słuchacze mogą zrozumieć, że wiele z przygód ich ulubionych bohaterów ma swoje odzwierciedlenie w prawdziwym życiu. Warto podkreślić, że takie postaci, jak np. królewny czy rycerze, uczą dzieci o odpowiedzialności i moralności w sposób przystępny i zrozumiały.
| Element fantastyczny | Przykład opowieści | Wniosek dla dzieci |
|---|---|---|
| Czarodziej | Kopciuszek | Dobro zawsze zwycięża |
| Smok | Smok Wawelski | Przezwyciężanie strachu |
| Jednorożec | Pinokio | Szczerość jest cenniejsza niż kłamstwo |
Wspólne tworzenie takich opowieści z dzieckiem nie tylko pobudza ich kreatywność,ale także pozwala na odkrywanie i nazywanie emocji,a także pracę nad umiejętnościami komunikacji. Rola elementów fantastycznych w bajkach jest niezastąpiona, gdyż dzięki nim dzieci mogą rozwijać własną wyobraźnię oraz zdolność do rozumienia bardziej skomplikowanych relacji międzyludzkich.
Jak rozwijać umiejętności narracyjne u dziecka?
Rozwijanie umiejętności narracyjnych u dziecka to fascynująca podróż, w której każdy krok przybliża młodego człowieka do odkrywania świata wyobraźni.Wspólne tworzenie opowieści nie tylko rozwija kreatywność, ale także poprawia umiejętności komunikacyjne.Oto kilka sprawdzonych sposobów, jak wprowadzić malucha w bajkowy świat narracji:
- Wspólne czytanie książek – Zacznij od czytania bajek, a następnie zachęć dziecko do opowiedzenia historii na nowo własnymi słowami. Możesz zadawać pytania, które skłonią je do myślenia i interpretacji.
- Tworzenie własnych postaci – Pomóż dziecku wymyślić interesujące postacie do opowieści. Możecie wspólnie narysować ich portrety i stworzyć karty postaci, których cechy będą miały wpływ na fabułę.
- Używanie rekwizytów – Wykorzystanie przedmiotów codziennego użytku jako rekwizytów może być niesamowitym bodźcem do opowiadania historii. Wymyślanie scenek z ich pomocą wprowadzi dziecko w interaktywny proces twórczy.
- Wykorzystanie obrazków – Stwórzcie razem „album opowieści”, w którym zamieścicie rysunki lub zdjęcia.Dziecko może wymyślać narrację na podstawie obrazków, co rozwija umiejętności łączenia faktów w spójną całość.
- Improwizacja – Zachęcaj dziecko do improwizacji. Wy również możecie dołączyć do zabawy,tworząc postacie,które będą reagować na sytuacje przedstawiane przez dziecko. To rozwija elastyczność myślenia i umiejętność szybkiego formułowania myśli.
Ważnym elementem w rozwijaniu umiejętności narracyjnych jest również dawanie feedbacku. chwalcie każde starania dziecka i podkreślajcie jego osiągnięcia. Dobrym pomysłem jest stworzenie tabeli z różnymi kategoriami, które dziecko może poprawiać:
| Umiejętność | Ocena (1-5) | Uwagi |
|---|---|---|
| Kreatywność w tworzeniu postaci | 4 | Świetne pomysły! Może dodać trochę szczegółów? |
| Spójność fabuły | 3 | Dobrze, ale warto się skupić na logicznym przejściu. |
| Użycie języka | 5 | Bardzo bogaty słownik,brawo! |
Im więcej czasu poświęcicie na wspólne opowiadanie i tworzenie,tym bardziej wykształci się w dziecku potrzeba dzielenia się swoimi myślami i doświadczeniami. Narzędzia, które wykorzystacie w tej zabawie, są tylko dodatkiem – najważniejsze to twórcza atmosfera i radość z wspólnego odkrywania świata opowieści.
Przykłady gier i zabaw związanych z tworzeniem bajek
Tworzenie bajek z dzieckiem może być nie tylko wspaniałą zabawą, ale również doskonałą okazją do rozwijania wyobraźni i umiejętności językowych. Oto kilka przykładów gier i zabaw, które pomogą w tworzeniu fascynujących opowieści:
- Mapa skarbów – stwórzcie razem mapę, na której umieścicie różne miejsca, takie jak zamek, las czy góry. Następnie wymyślcie wspólnie historię o postaciach,które wyruszają na wyprawę w poszukiwaniu skarbu ukrytego w jednym z tych miejsc.
- Wybór przygód – podzielcie się rolami. Jedna osoba wymyśla sytuację, a druga musi odpowiedzieć, co zrobi w danej sytuacji. Tak powstaje seria mini-opowieści, które będą się rozwijać w miarę dodawania nowych elementów.
- Postacie z kart – stwórzcie karty z różnymi postaciami, zwierzętami i przedmiotami. Każde z nich może być wykorzystane do skonstruowania unikalnej bajki. Dzięki losowaniu kart, opowieść będzie niespodzianką za każdym razem.
- Bajkowe dźwięki – przy tworzeniu opowieści zachęćcie dzieci do wydawania dźwięków związanych z postaciami lub miejscami, co uatrakcyjni narrację. Na przykład, można naśladować odgłosy lasu, rzeki czy szałasu.
| Aktywność | Co rozwija? |
|---|---|
| Mapa skarbów | Kreatywność i geograficzne myślenie |
| Wybór przygód | Umiejętności decyzyjne i twórcze myślenie |
| Postacie z kart | Wyobraźnia i zdolność do tworzenia narracji |
| Bajkowe dźwięki | Emocjonalne zaangażowanie i wyrażanie siebie |
Wszystkie te zabawy można łatwo dostosować do wieku i zainteresowań dziecka. Kluczem do udanej bajkowej przygody jest wspólne odkrywanie i kreowanie świata wyobraźni, w którym każda historia staje się wyjątkowa i niezapomniana.
Słuchowiska – inny sposób na wspólne opowiadanie
Słuchowiska to doskonała forma wspólnego opowiadania, która angażuje wyobraźnię zarówno dzieci, jak i dorosłych. Dzięki unikalnej kombinacji dźwięku i narracji, te audio opowieści mogą przekształcić wszelkie chwile spędzone razem w przygodę. W odróżnieniu od tradycyjnych książek, słuchowiska pozwalają na immersję w świat fantazji, często stawiając słuchacza w roli aktywnego uczestnika.
Oto kilka powodów, dla których warto wprowadzić słuchowiska do wspólnych zabaw:
- Stymulacja wyobraźni: Słuchając opowieści, dzieci mają szansę stworzyć własne wizje przedstawianego świata.
- Rozwój umiejętności słuchania: Słuchowiska mogą pomóc najmłodszym w nauce koncentracji i aktywnego słuchania.
- Wspólne przeżywanie emocji: Słuchając wciągających historii,można dzielić się radościami,smutkami i ekscytacją z najbliższymi.
Jak stworzyć własne słuchowisko z dzieckiem? Oto proste kroki:
- Wybór tematu: Razem zastanówcie się nad tym,o czym chcecie opowiedzieć. Może to być historia o magicznym lesie lub odważnym rycerzu.
- kreowanie bohaterów: Stwórzcie postacie! Jakie mają imiona, jakie cechy? Warto wymyślić również ich zainteresowania i marzenia.
- Nagranie dźwięków: korzystając z telefonu lub prostego dyktafonu, nagrajcie opowieść, dodając różne dźwięki tła, na przykład przyrody lub muzyki.
- Wspólne odsłuchanie: Po nagraniu, siądźcie razem i posłuchajcie waszej pracy.to moment odkrywania i cieszenia się z własnej twórczości.
Możecie być zaskoczeni, jak proste zabawy potrafią przerodzić się w fascynujące słuchowiska. Dzięki temu sposób na opowiadanie, każde dziecko stanie się nie tylko słuchaczem, ale także twórcą. Tego rodzaju aktywność umacnia więzi rodzinne i rozwija kreatywność.
| Etap | Opis |
|---|---|
| Wybór tematu | zastanowienie się nad fabułą i światem opowieści. |
| Kreowanie bohaterów | Wymyślanie postaci oraz ich cech osobowościowych. |
| Nagranie dźwięków | Tworzenie audio z wykorzystaniem dźwięków i narracji. |
| Odsłuchanie | Wspólne przeżywanie efektu końcowego. |
Ilustracje i ich znaczenie w opowieściach
Ilustracje odgrywają kluczową rolę w procesie tworzenia opowieści, zwłaszcza gdy mówimy o współpracy z dziećmi. Obrazy są niezwykle silnym narzędziem, które pomagają dzieciom zrozumieć narrację i włączyć się w jej tworzenie. Dzięki wizualnemu wsparciu,maluchy mogą łatwiej wyobrazić sobie świat przedstawiony,a także emocje postaci.
Włączenie ilustracji do opowieści może przynieść wiele korzyści:
- Rozwój wyobraźni: Obrazy stymulują kreatywność i pomagają dzieciom rozwijać własne pomysły na fabułę.
- Lepsze zrozumienie: Dzięki ilustracjom dzieci mogą łatwiej zrozumieć trudne pojęcia czy zawirowania fabularne.
- Zaangażowanie: Wizualne elementy przyciągają uwagę, co sprawia, że dziecko jest bardziej zainteresowane opowieścią.
Warto również pamiętać, że ilustracje mogą być różnorodne – od prostych rysunków p